Sự cố an ninh mạng tại Nhật tháng 10–11/2026 và điều cần kiểm tra

Từ tháng 10 đến tháng 11/2026, tại Nhật Bản liên tiếp có công bố về các vụ tấn công mạng gây thiệt hại lớn. Nơi bị ảnh hưởng rất đa dạng: thông tin hội viên của website thương mại điện tử, dịch vụ gửi email, nền tảng đám mây, hệ thống của trường đại học.

Bài viết này sắp xếp lại các sự kiện dựa trên công bố chính thức của từng đơn vị, và tổng hợp những điều nên tự kiểm tra tại công ty. Bài không nhằm phê phán bất kỳ công ty cụ thể nào. Nhiều số liệu và nguyên nhân vẫn đang được điều tra; nội dung tính đến ngày 4/11/2026 và có thể thay đổi sau này.

Các vụ việc chính đã được công bố

Nojima: khoảng 7 triệu bản ghi thông tin hội viên của website thương mại điện tử

Ngày 2/11, Nojima công bố đã phát hiện truy cập trái phép vào hệ thống quản lý hội viên của "Nojima Online" vào ngày 1/11, và ngay trong ngày đã xác nhận thông tin cá nhân bị rò rỉ. Phạm vi gồm "Nojima Online" và "website thu mua điện thoại thông minh cũ", khoảng 7 triệu bản ghi (không tính người đã rời khỏi hội viên).

Thông tin liên quan gồm họ tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ, số điện thoại, địa chỉ email, ID đăng nhập và mật khẩu đã mã hóa. Công ty cho biết hai website này không lưu thông tin thẻ tín dụng. Nguyên nhân và thiệt hại thứ cấp đang được điều tra; các website liên quan đang tạm ngừng hoạt động.

Arara: từ dịch vụ gửi email lan sang các doanh nghiệp khách hàng

Ngày 29/10, Arara công bố vụ truy cập trái phép vào dịch vụ gửi email "Arara Message". Trong thông báo lần 2 ngày 2/11, công ty cho biết phạm vi thiệt hại đã mở rộng.

• Môi trường của doanh nghiệp khách hàng: 97 máy chủ, tối đa khoảng 380 công ty (ước tính). Khoảng 77 triệu địa chỉ email. Con số này gồm cả phần có thể đã bị lấy và đang rà soát, không phản ánh số người dùng.
• Môi trường dùng chung: 61 doanh nghiệp khách hàng. 3.386.187 địa chỉ email, và tối đa 411.827 dữ liệu khách hàng của 5 công ty.
• Dịch vụ đã bị lợi dụng để gửi tối đa khoảng 7,13 triệu email đáng ngờ giả danh công ty thẻ tín dụng.
• Ngày 31/10, công ty ngừng toàn bộ dịch vụ và chưa xác định thời điểm hoạt động lại. Công ty cho biết không lưu giữ số thẻ tín dụng.

Về nguyên nhân, công ty nêu "lỗ hổng của máy chủ web và vấn đề trong môi trường hệ thống"; đường xâm nhập và thời điểm bắt đầu đang được điều tra.

IDC Frontier: nền tảng đám mây bị ransomware

IDC Frontier công bố một phần của vùng Đông Nhật Bản 1 trên "IDCF Cloud" đã bị tấn công ransomware vào rạng sáng ngày 7/10. 495 doanh nghiệp, chính quyền địa phương bị ảnh hưởng.

Theo thông báo lần 7 ngày 27/10, nguyên nhân là lỗ hổng của phần mềm mã nguồn mở dùng trong hệ thống xác thực của cổng quản trị. Kẻ tấn công đã chiếm trái phép quyền quản trị nền tảng ảo hóa và mã hóa các máy chủ ảo. Chưa xác nhận được dấu vết nào cho thấy dữ liệu bên trong máy chủ ảo bị rò rỉ ra ngoài. Mặt khác, tại cổng quản trị, thông tin đăng ký của tối đa 71 công ty đã bị tra cứu trái phép. Có 206 công ty khách hàng lấy lại được dữ liệu từ bản sao lưu; IDC Frontier cho biết không trả tiền chuộc và không thương lượng.

Đại học Công lập Osaka: tài khoản của nhà thầu lại bị lợi dụng

Ngày 2/10, Đại học Công lập Osaka (Osaka Metropolitan University) gặp sự cố quy mô lớn ở hệ thống nền tảng thông tin, ảnh hưởng cả tới việc giảng dạy. Ngày 21/10, trường công bố nội dung báo cáo nhận được từ NEC. Theo đó, một doanh nghiệp là nhà thầu lại được NEC giao phát triển và bảo trì hệ thống đã bị tấn công mạng vào cuối tháng 9, và tài khoản hợp lệ của doanh nghiệp đó đã bị dùng để truy cập trái phép vào hệ thống của trường.

Cũng có báo cáo về việc rò rỉ thông tin cá nhân và các thông tin khác liên quan đến trường, nằm trên dịch vụ lưu trữ đám mây mà NEC đã sử dụng. Nội dung và số lượng đang được xác nhận; việc có rò rỉ từ nền tảng ảo hóa của trường hay không cũng vẫn đang được điều tra.

Cảnh báo của JPCERT/CC

Ngày 8/10 (cập nhật ngày 23), JPCERT/CC công bố "Cảnh báo về các vụ truy cập trái phép liên tiếp gần đây tại các tổ chức ở Nhật Bản". Cảnh báo này không nhằm giải thích bốn vụ trên, mà tổng hợp các thủ đoạn đã được xác nhận trong những vụ rò rỉ thông tin tiếp diễn tại Nhật Bản từ khoảng tháng 9/2026.

Điều đáng chú ý là không chỉ dịch vụ dành cho khách hàng phổ thông, mà cả những hệ thống lẽ ra chỉ người trong công ty dùng, như công cụ phân tích hay hệ thống quản lý dành cho nhân viên, cũng bị thiệt hại.

Điểm chung rút ra từ bốn vụ việc

8 mục nên tự kiểm tra tại công ty

1. Lập danh sách dịch vụ bên ngoài

   Liệt kê các dịch vụ đang giữ thông tin khách hàng: gửi email, thương mại điện tử, đặt lịch, đám mây, kế toán…

2. Xem lại thông tin đang gửi cho họ

   Gửi email có thật sự cần đến địa chỉ nhà hay ngày sinh không? Không đăng ký các mục không dùng tới là biện pháp tốt nhất.

3. Xóa dữ liệu cũ

   JPCERT/CC cũng khuyến nghị xóa dữ liệu đã quá thời hạn lưu trữ hoặc đã hết mục đích sử dụng.

4. Xác nhận nhà thầu và nhà thầu lại

   Hỏi xem ai đang giữ tài khoản bảo trì, có giao thầu lại không, tài khoản của người đã nghỉ việc còn sót lại không.

5. Bảo vệ màn hình quản trị

   Bật xác thực đa yếu tố và giới hạn nơi được phép kết nối. Ngừng công khai các chức năng quản trị không dùng.

6. Kiểm tra cả hệ thống nội bộ và API

   Kiểm tra xem công cụ phân tích và hệ thống nội bộ có mở được từ Internet không, API có kiểm tra quyền và giới hạn số lần gọi không.

7. Giữ bản sao lưu ở nơi khác

   Không chỉ lưu trong cùng một đám mây mà lưu cả ở môi trường khác, và thử xem có khôi phục được thật không.

8. Định sẵn quy trình liên lạc

   Quyết định ai là người ra quyết định, và liên lạc với khách hàng, cơ quan liên quan như thế nào. Khi rò rỉ dữ liệu cá nhân, có trường hợp phải báo cáo Ủy ban Bảo vệ Thông tin Cá nhân Nhật Bản và thông báo cho người liên quan.

Danh sách câu hỏi cho nhà thầu

• Thông tin của chúng tôi đang lưu trên máy chủ hoặc đám mây nào?
• Có nhà thầu lại không? Công ty đó có vào được hệ thống của chúng tôi không?
• Tài khoản bảo trì có dùng xác thực đa yếu tố không?
• Anh chị kiểm tra lỗ hổng của phần mềm đang dùng bằng cách nào?
• Khi xảy ra sự cố, trong vòng bao nhiêu giờ chúng tôi sẽ được thông báo?

Cách xử lý cho từng phần mềm được giải thích trong các bài "Xử lý lỗ hổng WordPress", "Xử lý lỗ hổng Ivanti", "Xử lý lỗ hổng PHP", "Xử lý lỗ hổng GitLab". Nếu không liên lạc được với nhà thầu, hãy xem bài "Tiếp nhận bảo trì hệ thống cũ không có tài liệu".

Digi Dinos có thể giúp gì?

Digi Dinos là công ty phần mềm có văn phòng tại Việt Nam và Nhật Bản. Trong 8 năm, chúng tôi đã thực hiện hơn 150 dự án. Chúng tôi đã đạt chứng nhận ISO 27001, với đội ngũ làm việc được bằng tiếng Nhật.

• Khảo sát hiện trạng hệ thống nội bộ: làm rõ hệ thống nào có thông tin gì và ai đang bảo trì.
• Tiếp nhận bảo trì hệ thống có sẵn: PHP, Java, Node.js, Python, .NET…
• Xử lý lỗ hổng mới công bố: khi có bản vá, chúng tôi đánh giá ảnh hưởng và áp dụng bản sửa.
• Không có tài liệu cũng không sao: kể cả khi nhà cung cấp cũ đã không còn và không ai hiểu hệ thống, chúng tôi tự đọc mã nguồn, dựng lại tài liệu và đề xuất kế hoạch hoàn chỉnh.
• Bảo hành vĩnh viễn: nếu phát hiện lỗi ở phần chúng tôi đã sửa, chúng tôi chịu trách nhiệm sửa, không giới hạn thời gian chừng nào hợp đồng bảo trì còn tiếp tục.

Câu hỏi thường gặp